Bijna iedereen kent de reclames wel, waarin een inbreker wordt afgeschrikt door een zogenoemde slimme deurbel. Klinkt handig, maar mogen deze deurbellen wel zo maar worden opgehangen? Wat is een slimme deurbel precies en onder welke omstandigheden kunnen individuen of bedrijven hier gebruik van maken?

De antwoorden op deze vragen vindt u in dit blog.

Wat is een slimme deurbel eigenlijk?

Voor diegenen die deze term nog niet kennen, een slimme deurbel is een deurbel met een ingebouwde camera. Deze deurbel is verbonden met een wifinetwerk, waardoor het voor de eigenaar mogelijk is om bijvoorbeeld via zijn smartphone of laptop te kijken wie er aan de deur staat en ook met deze persoon te communiceren.

Verschillende aanbieders van de slimme deurbel

De slimme deurbel behoort inmiddels tot het assortiment van verschillende grote producenten. Zo heb je bijvoorbeeld de Nest van Google en Ring van Amazon. Deze slimme deurbellen hebben niet altijd dezelfde kenmerken. Zo kan er een verschil bestaan tussen de manier waarop de gegevens worden verwerkt, opgeslagen en hoe lang ze worden bewaard. Hieronder volgen enkele voorbeelden om een beeld te schetsen van de verschillen.

Nest Hello (Google)

De Nest Hello is een slimme deurbel van Google. Deze deurbel neemt standaard continu beelden op. Afhankelijk van de positie dus ook beelden van voetgangers of andere weggebruikers. Zonder abonnement worden de beelden voor 3 uur opgeslagen in de cloud. Mocht u de beelden langer willen bewaren, dan dient u een abonnement te nemen. De beelden worden dan 30 dagen bewaard. Daarnaast is het mogelijk om de opgenomen fragmenten op te slaan en te delen.

Ring (Amazon)

De slimme deurbel van Amazon slaat, in tegenstelling tot de Nest Hello de beelden niet op in de cloud zonder abonnement. Het is dan enkel mogelijk om de beelden te live streamen. Verder worden alleen beelden opgenomen bij een bewegings- of geluidsmelding. Aanvullend is het mogelijk om het signaleringgebied van de bewegingen in te perken, zodat alleen beelden worden opgenomen indien er bijvoorbeeld iemand op de oprit loopt. Indien u een abonnement afsluit, dan slaat de slimme deurbel de beelden 30 dagen op in de cloud. De Ring biedt ook de mogelijkheid om fragmenten op te slaan en te delen.

De slimme deurbel en de AVG

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is van toepassing indien persoonsgegevens worden verwerkt. Persoonsgegevens zijn alle gegevens waardoor een persoon kan worden herkend. Verwerken is een zeer ruim begrip onder de AVG. Handelingen die er volgens de AVG in ieder geval onder vallen, zijn: het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, doorzenden, verspreiden, beschikbaar stellen, samenbrengen, met elkaar in verband brengen, afschermen, wissen en vernietigen van gegevens.

Gezien het bovenstaande verwerkt een slimme deurbel persoonsgegevens. De beelden worden voor kortere of langere periode bewaard, waardoor het mogelijk is om diegene die aanbelt te identificeren of om de omgeving te controleren.

Recentelijk heeft de European Data Protection Board (EDPB) richtlijnen opgesteld over cameratoezicht. Hieruit kwam naar voren dat het gebruik van camera’s en een slimme deurbel alleen onder bepaalde voorwaarden is toegestaan. Hieronder gaan we daar verder op in.

De slimme deurbel voor thuis

Het verwerken van persoonsgegevens voor huishoudelijk gebruik betreft een uitzondering op de toepasbaarheid van de AVG  (Artikel 2 lid 2 sub c) en valt dus niet onder de verplichtingen van de AVG. Onder huishoudelijk gebruik wordt verstaan dat de gegevens alleen zijn bestemd voor gebruik door een individu of een kleine (gesloten) groep mensen. Denk bijvoorbeeld aan een bruiloft waarbij de bruid en bruidegom de foto’s delen met de gasten of gegevens die worden gedeeld binnen een gezin. Indien de verwerking valt onder huishoudelijk gebruik, dan is de AVG niet van toepassing.

In de richtlijn van de EDPB is echter opgenomen, dat videobewaking niet onder huishoudelijk gebruik valt wanneer het een constante opname en opslag betreft van persoonlijke gegevens, waarbij de camera naar buiten is gericht op een openbare ruimte. Een slimme deurbel zal in sommige gevallen (gedeeltelijk) gericht zijn op een openbare weg. Het ligt in dat geval aan de verdere instellingen of de slimme deurbel alsnog onder de AVG valt of niet.

De slimme deurbel voor niet huishoudelijk gebruik

Wanneer de slimme deurbel niet onder huishoudelijk gebruik valt, bijvoorbeeld bij gebruik door een bedrijf in plaats van een particulier, zullen de verwerkingen moeten voldoen aan de voorwaarden van de AVG. Enkele van deze voorwaarden staan hieronder beschreven.

Doel

Om persoonsgegevens te verwerken binnen de kaders van de AVG dient de verwerking een doel te hebben. In de meeste gevallen zult u al een bepaald doel in gedachten hebben gehad toen u een slimme deurbel aanschafte. Dit kan zijn het verhogen van uw gevoel van veiligheid of het creëren van een afschrikkend effect. Duidelijk dient te zijn voor welk doel u de slimme deurbel gebruikt.

Grondslag

Een ander belangrijk punt is de grondslag. De AVG kent een zestal grondslagen. Enkel een van deze grondslagen is in deze situatie relevant voor niet-huishoudelijk, maar wel particulier gebruik, namelijk het gerechtvaardigd belang. Bij deze grondslag is het nodig om een belangenafweging te maken tussen het belang van de eigenaar van de slimme deurbel en het belang van de betrokkene (diegene die eventueel wordt gefilmd). Toestemming is ook een mogelijk geschikte grondslag, alleen is dit in de praktijk moeilijk toepasbaar.

Registreren

Verder is het belangrijk om te bepalen hoelang de beelden worden opgeslagen. Dit is, zoals blijkt uit de omschrijving van de twee meest bekende producten, afhankelijk van het type deurbel wat u heeft gekocht en een eventueel afgesloten abonnement. Daarnaast is dit afhankelijk van de mogelijkheid om de filmpjes lokaal op te slaan. Indien dit mogelijk is, dient u zelf een beleid op te stellen m.b.t. de bewaartermijn van dergelijke beelden.

Overige vereisten uit de AVG

Naast de bovenstaande maatregelen is het ook van belang om een Data Protection Impact Assesment (DPIA) uit te voeren. Hieruit blijkt welke technische en organisatorische maatregelen genomen dienen te worden om de gegevens op een gepast niveau te beveiligen. Deze maatregelen zijn vanuit de AVG verplicht. Daarnaast is het van belang om als verantwoordelijke voor de verwerking, aan te kunnen tonen dat voldaan wordt aan de AVG, ook wel accountability genoemd.

Conclusie: het mag, maar enkel onder voorwaarden

Afhankelijk van de situatie zal het gebruik van een slimme deurbel wel of niet onder de AVG vallen. Indien het onder de voorwaarden van huishoudelijk gebruik valt is de AVG niet van toepassing. Dit is het geval wanneer het betrekking heeft op uitwisseling binnen een kleine (gesloten) groep mensen, zoals binnen het gezin.

Valt de verwerking niet onder huishoudelijk gebruik, dan dient aan de voorwaarden vanuit de AVG te worden voldaan. Belangrijk is het vaststellen van het doel waarvoor de gegevens worden verzameld, op basis van welke rechtmatige grondslag de gegevens worden verwerkt en een bewaartermijn. Verder neemt u gepaste organisatorische en technische maatregelen en kunt u aantonen dat het gebruik voldoet aan alle voorwaarden vanuit de AVG. Toets dit vooraf door een DPIA uit te voeren.

Hulp nodig?

Deze informatie is ook van toepassing op andere vormen van cameratoezicht en monitoring. Mocht u als bedrijf gebruik willen maken van een slimme deurbel of andere soorten cameratoezicht en twijfelt u of u in overeenstemming met de Algemene Verordening Gegevensbescherming handelt? De privacy consultants van Cuccibu kunnen u hierbij helpen.

Neem contact met ons op via info@cuccibu.nl of +31(0)85 303 2984.